”Fixen achteraf kan niet meer”
Paul van Eijk over de rol van water, bodem en rioolcapaciteit bij de bouwambitie in Regio Foodvalley
De Regio Foodvalley wil de komende jaren duizenden woningen bouwen. Maar volgens Paul van Eijk, Opgavemanager Gebouwde Omgeving bij Waterschap Vallei en Veluwe & Lector bij Hogeschool Van Hall Larenstein, begint versnelling niet bij sneller tekenen of toetsen. “Wie sneller wil bouwen, moet eerder weten waar het kan, wat ervoor nodig is en welke gezamenlijke keuzes ruimtelijk verantwoord zijn.”
Ruimte voor water
90% van de gebouwde omgeving is er in 2050 ook nog. En deze gebouwde omgeving is niet vanzelf klimaatadaptief, klaar voor langere droogte, extreme buien en hitte. “Met alleen extra pompen, gemalen en hogere dijken redden we het niet meer,” zegt Van Eijk. Het toevoegen van nieuwe woningen in bestaande wijken vraagt ook om ruimte onder de grond: voor riool, zuivering en regenwateropslag. Meer woningen betekenen ook meer huishoudelijk afvalwater. Bij hevige piekbuien komt daar in korte tijd veel regenwater bij, terwijl de Europese eisen aan zuivering toenemen. Zo ontstaat naast netcongestie ook rioolcongestie: groei kan alleen doorgaan als riool, zuivering en waterberging toekomstbestendig kunnen meegroeien.
Het waterschap investeert daarom fors in zuiveringsinstallaties zoals in Ede en in Bennekom. Tegelijk ligt er bij stedelijke (her)ontwikkeling een duidelijke opgave: regenwater afkoppelen, verharding verminderen en groen-blauwe structuren geïntegreerd meenemen in het ruimtelijk ontwerp. Niet vanuit kosten maar vooral omdat daarmee de kwaliteit van de woonomgeving sterk toeneemt.
Vastgoedkeuzes zijn ook waterkeuzes
Juist daar ziet Van Eijk de waarde van meedoen binnen Stichting Vastgoedmonitor regio Foodvalley. Het waterschap brengt in beeld wat woningbouw vraagt van riool, bodem, waterberging en leefomgeving. Voor gemeenten, corporaties en ontwikkelaars maakt dat plannen eerder realistischer en uitvoerbaarder.
“Water is niet iets wat je achteraf oplost,” zegt Van Eijk. “Iedereen die bouwt, bouwt mee aan de leefbaarheid van een klimaatadaptieve regio.”
Ontwikkelkracht
Het waterschap wil geen hindermacht, maar ontwikkelkracht zijn door water vast te houden én schoon te houden binnen een plangebied. “Fixen achteraf kan niet meer.” Water is volgens Van Eijk geen verantwoordelijkheid van het waterschap alleen. “Iedereen die bouwt, maakt keuzes voor de veiligheid en leefbaarheid van toekomstige bewoners. Niet elke locatie is vanzelf geschikt. Juist door vooraf scherper te kijken naar wat water en bodem in een gebied aankan, kun je verantwoord versnellen.”
